Baba kelimesi de anne kelimesi gibi içerisinde binlerce anlam, sorumluluk, yük, mutluluk, kaygı, özlem, sevinç barındırıyor. Söz konusu çocuk eğitimi olduğunda da roller ikiye ayrılıyor. Babanın çocuk gelişimindeki etkisi, annenin çocuk gelişimindeki etkisi. Tabi bu da kız ve erkek çocuklar olmak üzere kendi arasında ayrılıyor. O da ilk ergenlik dönemine kadar süren süreç ve sonrası olmak üzere ayrılıyor. Yani anlayacağınız her dönem ailelerin, çocuklar üzerindeki etkileri farklılık gösteriyor. Peki babaların bu gelişimde katkısı nedir ? Neler yapmalı, nelere dikkat etmeli ?
ROLLERİ KAPMAYIN !  
   Aileyi bir puzzle gibi anne, baba, çocuk şeklinde ayırmak yapıları anlamak için doğru yol olabilir ama tek başlarına hiçbiri pek bir anlam taşımaz ve bir aileyi oluşturmaz. Ama ne yazık ki babalar bazen eşlerinin pasif davranışlarından veya ayrılıklarda; kendi sınırlarını aşarak anne olmadıkları halde baba rolünü üstlenir, baba oldukları halde annenin sorumluluklarını da yüklenip babalığın yanında anne de olmaya çalışırlar. Bu durum doğal olarak zamanlarını ve sabırlarını çok fazla aldığından zamanla öfkelenerek baba hem çocukları yıpratabilir hem de agresif bir gele gelebilir.
   Anne, baba olmak için grup çalışması olmazsa olmazdır. Bu grup çalışmasının adına aile diyoruz. Ailede herkesin bilinen veya bilinmeyen görev ve sorumlulukları vardır. Bu görev ve sorumluluklar herhangi biri tarafından ihmal edilirse veya yerine getirilmezse, doğal olarak aile yapısının devam edebilmesi için diğer taraf zamanından, sabrından, emeğinden daha fazla feragat etmek zorunda kalacaktır. Bu durumda doğal olarak gereğinden fazla ve uzun süre emek veren kişi için yorgunluk, bıkkınlık, stres ve agresyon anlamına gelir.
   Adaletsiz bir aile yaşamının içinde doğal olarak taraflar ya ayrılığın yoluna girer ya da çıkar ilişkilerini güçlendirecek stratejik yaklaşımlarda bulunurlar. İşte bu tür yaklaşımlar doğal, samimi olan aile yaşamının yıkılmasına sebep olmaktadır. İçerik olarak aile yaşamının yıkıldığı ama şekilsel olarak devam eden ailelerde çocuklarda isteyerek veya istemeyerek bu davranışları alır, içselleştirir ve kendi davranışlarıymış gibi pratiklerine uygularlar.
   Aile içinde bilinen baba ve anne rolünün dışına çıkmak gerektiğine inanıyorum. Çünkü bilinen anne baba rolleri toplumsal baskı, etik, kültürel, eğitim, gelenek göreneklere göre çok farklılıklar göstermektedir. Anne ve baba olmak yalnızca cinsiyet, güç veya ekonomik farklılıklardan kaynaklanan özgün davranış şekillerini barındırmaz ve barındırmamalıdır. Babanın rolünü açıklamamız için bir çok yönden bu konuyu ele almak gerekir. Babanın toplumdaki yeri, cinsiyeti yüzünden oluşan beklentiler ve sorumluluklar, babanın eşiyle ilgili iletişimi/iletişimsizliği ve çocuğunun karakteristik özelliği, babanın çocuk üzerindeki rolü üzerinde etkilidir.
   Çocuğun gelişiminde, babanın rolünü anlamak için birkaç boyutta bu konuyu ele almak gerekir :
✨ 0-3 yaşına kadar çocuğun gelişiminde babanın rolü
✨ Kız çocuğunun gelişiminde babanın rolü
✨ Erkek çocuğun gelişiminde babanın rolü
✨ Babanın eşiyle ilgili olan iletişiminde çocukların gelişimindeki etkisi
✨ Ergenlik döneminde babanın rolü
Toplumumuzun Babadan Beklentileri 
   Ailesini korumakla mükellef, evin maddiyatla ilgili sorunlarının çözümlemesi beklenilen, evdeki birçok onarılması gereken işleri yapması istenilen, evle ilgili birçok organizasyonda sözü geçebilen, zaman zaman baskı unsuru içeren söz ve davranışlar sergileyen, son sözü söylemekle görevlendirilen, izin, yasak, onay, takdir gibi prensipleri düzenleyen, çocuklarının dışarı ve gelecekle ilgili planlarında ciddi söz sahibi olan, güç timsali bir yapı olarak söyleyebiliriz. Bu kadar çok sorumluluk, stres, güç yüklenilen ve beklentilere-isteklere sahip olan kişide doğal olarak bu olgularla karakteristik özellikleri arasında sıkışıp kalabiliyor. Çünkü bu bahsettiğim konuda birçok beklenti ve görevler aynı zamanda annenin de kişisel haklarının gaspı anlamına da gelebilmekte.
   Bu yaklaşıma benzer veya bu çerçevede hareket eden babanın çocuğuna hissettirdiği duygu; mutlak güç, irade, otorite, özgürlük veya tam tersi olan baskı olarak karşımıza çıkabiliyor. Baba şiddeti, baskıyı, vurdumduymazlığı, abartılı kontrollülüğü, duygularını fazla belli edemeyen, daha çok evin dışişleri ve ekonomiden sorumlu aile bakanı olarak görülen, akşamları çoğunlukla yorgun olduğu için eşi ve çocuklarından daha çok koltuğu, televizyonu, telefonu ile iletişime geçmeyi isteyen bir profil olarak görülmekte. Bu kadar tezat duyguları içinde barındıran baba profili doğal olarak da bu tezatlığı, çeşitli olayların şahitliğinde maalesef çocuklarına geçirebiliyor.
0-3 yaş arası çocuk gelişiminde babanın rolü 
   Hamilelik döneminden itibaren babaya çok ciddi bir rol düşmekte. Hamilelik dönemiyle birlikte annenin tüm yaşantısı ( duygusal, sosyal, iş ) sekteye uğrayabiliyor. Bu zaman zarfı içerisinde annenin kendisini yalnız hissetmemesi için anneyle çok daha fazla kaliteli zaman geçirilmesi gerekiyor. Bu zamanın kaliteli geçirilmesi sadece anne için değil babanında aile duygusuyla bütünleşmesini sağlar.
Kız Çocuğunun Gelişiminde Babanın Rolü ! 
   Kız çocukları için baba; hem karşı cinsle olan ilk iletişim hem de baba dediği ( güvendiği, inandığı, annesi dışında sevdiği ilk ve o ana kadar tek olan ) kişinin onunla olan ilişkisi anlamına da gelmekte. 3-12 yaş arasındaki bu evrede babanın kız çocuğuyla olan iletişimi, kızın daha sonraki duygusal ve sosyal yaşamıyla ilgili oluşturacağı yaşamın temelini oluşturmaktadır.
   Babanın doğal, gülümseyen, çocuğuyla kaliteli zaman geçiren, kendisiyle barışık, sorunları çözebilen sakin bir ruh halinin olması, çocukların da ileri ki dönemlerinde karşı cinsle ve kendisiyle daha olumlu, kendine güvenen özgüveni yüksek, pozitif iletişimler kurmasına destek olacaktır.
   Yıllar yıllar sonra hayatımıza giren erkeklere baktığımızda; eğer babamızla iyi iletişimlerimiz varsa çoğunlukla babamıza benzeyen, babamızla iletişimimiz sıkıntılıysa da yine çoğunlukla babamızın tam tersi özelliklere sahip çakma babalarla birlikte olduğumuzu görebiliriz. Bu bile aslında babanın kızıyla iletişiminin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.
Erkek Çocuğun Gelişiminde Babanın Rolü !
   Ataerkil toplumda doğan erkek çocuklardan beklentiler daha fazla olabiliyor. Çocuk yaşta evin reisliğinden, babadan sonraki veliahtlığa kadar birçok sorumluluklar, görevler tabi ki verilecek ama evin reisliğinin verilmemesi gerekir. O yaştaki çocuk bu yükü kaldıramayacağı için öfke veya pasif davranışlar sergileyerek gelişimsel olarak gerilemeler yaşanabilir. Erkek çocuk babanın gözüne girmek için birçok yöntem deneyebilir. Babanın çok iyi bir gözlemci olması ve kendi geçmişinde yapamadığı veya olmak isteyip de olamadığı herhangi bir olguya yönlendirmek için ciddi bir çabaya girmemesi gerekir. Baba kendinden emin bir şekilde kendi yaşamına devam ederse zaten çocuk babadan etkilenerek o yönde kendince bir yol bulup daha orijinal davranışlar geliştirerek hedefler kuracaktır.
  Ergenlik Döneminde Babanın Rolü ! 
   Ergenlik dönemi aslında olmazın olur, imkansızın yapılabilir olduğu evredir. Bu yüzden asilik ergenin en belirgin özelliğidir. Ergen çocuklar sorumluluk ister ve yaşamda bende varım diyebilmek için bazı riskli işlerde kendini gösterebilir. Baskıcı ailelerde ergenler pasifize olmakla beraber daha radikal olayların içine de bilinçsizce girebilmektedir. Aslında onların bu durumlara girmesine anne veya babanın aşırı dozdaki davranışları da sebep olabiliyor.
Tüm bu yazılanlardan çıkartacağımız sonuç 
   Çocukların mutlu, kendine güvenen, hayallerinin peşinden koşan bireyler olması için babaların çocuklarına, çocukların hayallerine sarılması gerek. Toplumun bize dayattığı kuralları belki istemeden de olsa yapmanız gerekecek. Ama bunun yanında doğal olmayı da öğrenebilirseniz ve çocuklarınızı robot olarak değil birer birey olarak görüp, hata yapmalarına izin verirseniz, gülümseyerek yetiştirebilirseniz babalık görevini yapmış olursunuz. En iyi baba eşine destek olan, çocuğuna inanan ve kendisiyle barışık olandır bunu unutmayınız. 



CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.